ΔεδομέναΦόροι & δημόσια οικονομικά

Πλεόνασμα 2,0% και χρέος 145,4% του ΑΕΠ το 2025: τι άλλαξε από τον Απρίλιο και τι δεν δείχνουν τα νούμερα

Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε στις 21 Οκτωβρίου τα δημοσιονομικά στοιχεία 2022–2025: πλεόνασμα 4,935 δισ. € και χρέος 145,4% του ΑΕΠ. Οι αναθεωρήσεις από τον Απρίλιο και τι δεν δείχνουν.

Το κτίριο του Υπουργείου Οικονομικών στην πλατεία Συντάγματος, με δέντρα μπροστά και φωτισμένο ουρανό το σούρουπο
Το κτίριο του Υπουργείου Οικονομικών στην Αθήνα. Φωτ.: George E. Koronaios, CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0), Wikimedia Commons

Στις 21 Οκτωβρίου η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης για το 2025, με βάση το ευρωπαϊκό σύστημα λογαριασμών ESA 2010, εκτιμάται σε πλεόνασμα 4,935 δισ. ευρώ (2,0% του ΑΕΠ) και το ακαθάριστο ενοποιημένο χρέος στο τέλος του 2025 σε 362,995 δισ. ευρώ (145,4% του ΑΕΠ). Τα στοιχεία ανήκουν στη δεύτερη κοινοποίηση του 2026 στο πλαίσιο της Διαδικασίας Υπερβολικού Ελλείμματος (ΔΥΕ) και διαφέρουν από εκείνα του Απριλίου, όταν το πλεόνασμα του 2025 ήταν 1,7% και το χρέος 146,1% του ΑΕΠ. Το άρθρο δείχνει τι άλλαξε και πώς διαβάζονται τα νούμερα.

Παράδειγμα με απλά λόγια

Ένα νοικοκυριό χρωστά 100 € και έχει εισόδημα 50 € τον χρόνο. Την επόμενη χρονιά το εισόδημα γίνεται 60 € και το χρέος μένει 100 €.

  • Πρώτη χρονιά: 100 ÷ 50 = 200% του εισοδήματος
  • Δεύτερη χρονιά: 100 ÷ 60 = 166,7%, χωρίς να ξεπληρωθεί τίποτα (δικός μας υπολογισμός)
  • Στο ΑΕΠ ισχύει το ίδιο: το ποσοστό πέφτει και όταν μεγαλώνει ο παρονομαστής

Το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνεται και όταν αυξάνεται το ΑΕΠ.

Φανταστικό παράδειγμα· ο ορισμός του ποσοστού είναι της ΕΛΣΤΑΤ.

Η πηγή

Το δελτίο «Fiscal data 2022-2025» δημοσιεύτηκε από την ΕΛΣΤΑΤ στις 21 Οκτωβρίου 2026 (έκδοση στα αγγλικά). Τα στοιχεία συντάσσονται κατά τον Κανονισμό ESA 2010 (549/2013) και στέλνονται στην Eurostat σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 479/2009 του Συμβουλίου. Η Γενική Κυβέρνηση περιλαμβάνει την Κεντρική Κυβέρνηση, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα Ταμεία Κοινωνικής Ασφάλισης.

Τι δείχνει το νούμερο

Μέγεθος 2022 2023 2024 2025
ΑΕΠ, τρέχουσες τιμές (εκατ. €) 207.020 225.058 237.706 249.726
Ισοζύγιο Γενικής Κυβέρνησης (εκατ. €) −5.496 −3.325 +3.326 +4.935
Ισοζύγιο, % του ΑΕΠ −2,7% −1,5% +1,4% +2,0%
Πρωτογενές ισοζύγιο (εκατ. €) −334 +4.287 +11.551 +12.777
Πρωτογενές ισοζύγιο, % του ΑΕΠ −0,2% +1,9% +4,9% +5,1%
Χρέος (εκατ. €) 368.005 369.110 364.960 362.995
Χρέος, % του ΑΕΠ 177,8% 164,0% 153,5% 145,4%

Το 2025 το πλεόνασμα προέρχεται από την Κεντρική Κυβέρνηση (+2.925 εκατ. €), την Τοπική Αυτοδιοίκηση (+226 εκατ. €) και τα Ταμεία Κοινωνικής Ασφάλισης (+1.784 εκατ. €). Τα έσοδα της Γενικής Κυβέρνησης ήταν 124.282 εκατ. € (49,77% του ΑΕΠ) και οι δαπάνες 119.347 εκατ. € (47,79%). Οι τόκοι (ενοποιημένοι) ήταν 7.842 εκατ. € και οι ακαθάριστες επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου 11.885 εκατ. €. Το χρέος αποτελείται από δάνεια 257.173 εκατ. €, τίτλους 98.001 εκατ. € και κεφάλαια και καταθέσεις 7.821 εκατ. €.

Τι ΔΕΝ δείχνει / πρόσεχε

Τα νούμερα αναθεωρήθηκαν από τον Απρίλιο. Σύμφωνα με τον Πίνακα 4 του δελτίου:

Πλεόνασμα (+) / έλλειμμα (−), % ΑΕΠ: Απρίλιος → Οκτώβριος Χρέος, % ΑΕΠ: Απρίλιος → Οκτώβριος
2025 +1,7% → +2,0% 146,1% → 145,4%
2024 +1,3% → +1,4% 154,2% → 153,5%
2023 −1,4% → −1,5% 164,3% → 164,0%
2022 −2,6% → −2,7% 177,8% → 177,8%

Η ΕΛΣΤΑΤ γράφει ότι οι αναθεωρήσεις οφείλονται κυρίως σε ενημερωμένα στοιχεία και σε αλλαγές στη μεθοδολογική αντιμετώπιση ορισμένων συναλλαγών, χωρίς να τις κατονομάζει. Το δελτίο χρησιμοποιεί τη λέξη «εκτιμάται» για το αποτέλεσμα και το χρέος του 2025, και η ΕΛΣΤΑΤ τιτλοφορεί την ανακοίνωση στον κατάλογό της «προσωρινά στοιχεία».

Το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ έπεσε κυρίως επειδή μεγάλωσε το ΑΕΠ. Από το 2022 στο 2025 το ονομαστικό χρέος μειώθηκε μόλις κατά 5.010 εκατ. € (−1,4%), από 368.005 σε 362.995, ενώ το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 42.706 εκατ. € (+20,6%) (δικός μας υπολογισμός από τον Πίνακα 2). Αν το χρέος του 2022 είχε μείνει ίδιο, με το ΑΕΠ του 2025 θα ήταν 147,4% του ΑΕΠ. Δηλαδή από τις 32,4 μονάδες της μείωσης (177,8% → 145,4%), περίπου 30,4 αντιστοιχούν στην αύξηση του ΑΕΠ και περίπου 2,0 στη μείωση του ονομαστικού χρέους (δικός μας υπολογισμός).

Το πλεόνασμα πριν και μετά τους τόκους. Το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 είναι 12.777 εκατ. € (5,1% του ΑΕΠ), το συνολικό 4.935 εκατ. € (2,0%). Η διαφορά, 7.842 εκατ. €, είναι οι δαπάνες τόκων της Γενικής Κυβέρνησης προς άλλους τομείς, περίπου 3,1% του ΑΕΠ (δικός μας υπολογισμός).

Δεν είναι ο κρατικός προϋπολογισμός. Το μέγεθος αφορά ολόκληρη τη Γενική Κυβέρνηση, με λογιστική βάση ESA 2010, και όχι την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού που δημοσιεύει το υπουργείο. Το δελτίο δεν συγκρίνει τα δύο.

Το χρέος είναι ακαθάριστο. Το δελτίο το ορίζει ως ακαθάριστο ενοποιημένο χρέος σε ονομαστική αξία στο τέλος του έτους. Δεν αφαιρεί περιουσιακά στοιχεία ή ταμειακά διαθέσιμα· διακρίνει μόνο βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο μέρος (στα δάνεια, 255.287 εκατ. € από τα 257.173 είναι μακροπρόθεσμα). Επίσης, το κείμενο του δελτίου γράφει 362,9 δισ. € ενώ ο πίνακας 362.995 εκατ. €· χρησιμοποιούμε τον πίνακα.

Η στήριξη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων μετράει. Ο Πίνακας 3 δείχνει ότι οι δαπάνες στήριξης ήταν μεγαλύτερες από τα σχετικά έσοδα και μείωσαν το ισοζύγιο κατά 667 εκατ. € το 2025 (−0,27% του ΑΕΠ), 1.164 εκατ. € το 2024, 999 εκατ. € το 2023 και 474 εκατ. € το 2022.

Σε σύγκριση με

Το ισοζύγιο πέρασε από έλλειμμα 2,7% του ΑΕΠ το 2022 σε πλεόνασμα 1,4% το 2024 και 2,0% το 2025. Το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ έπεσε από 177,8% σε 164,0%, 153,5% και 145,4%. Οι δαπάνες της Γενικής Κυβέρνησης ήταν 53,17% του ΑΕΠ το 2022 και 47,79% το 2025· τα έσοδα 50,51% και 49,77%. Το δελτίο δεν περιέχει σύγκριση με άλλες χώρες και δεν ελέγξαμε τα στοιχεία της Eurostat.

Τι είναι ανοιχτό

Το δελτίο δεν λέει ποιες συναλλαγές αλλάζουν μεθοδολογική αντιμετώπιση, ούτε πόσο της αναθεώρησης οφείλεται σε νέα στοιχεία. Δεν διαβάσαμε τους αναλυτικούς πίνακες της κοινοποίησης στην ιστοσελίδα της ΕΛΣΤΑΤ, ούτε ελέγξαμε πότε γίνεται η επόμενη κοινοποίηση. Τα στοιχεία των τελευταίων ετών μπορούν να αναθεωρηθούν ξανά.

Εκπαιδευτικό περιεχόμενο βασισμένο σε επίσημα στατιστικά στοιχεία. Οι ερμηνείες είναι της σύνταξης.

Στην έρευνα και τη συγγραφή χρησιμοποιήθηκε βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.