Με μια ματιά
- Πότε: στις 18 Μαΐου 1990 υπογράφηκε η συνθήκη. Από την 1η Ιουλίου 1990 το γερμανικό μάρκο έγινε το νόμισμα της Ανατολικής Γερμανίας.
- 1 προς 1: μισθοί, συντάξεις, ενοίκια και οι καταθέσεις των κατοίκων έως 2.000, 4.000 ή 6.000 μάρκα, ανάλογα με τη χρονιά γέννησης.
- 2 προς 1: ό,τι ξεπερνούσε αυτά τα όρια, οι καταθέσεις εταιρειών και τα περισσότερα χρέη και απαιτήσεις.
- Τα μετρητά: η Bundesbank έστειλε περίπου 440 εκατ. χαρτονομίσματα και 102 εκατ. κέρματα.
Μέχρι το 1990 η Ανατολική Γερμανία (η Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία) είχε δικό της νόμισμα, το μάρκο της Ανατολικής Γερμανίας. Στη Δυτική Γερμανία κυκλοφορούσε το γερμανικό μάρκο (DM). Με τη συνθήκη της 18ης Μαΐου 1990 τα δύο κράτη ένωσαν τη νομισματική τους πολιτική. Το παράρτημα Ι της συνθήκης έγραφε με ποια ισοτιμία αλλάζει κάθε είδος χρημάτων. Αυτό το κείμενο διαβάσαμε.
Ποια ισοτιμία ίσχυε για τι
| Τι αλλάζει | Ισοτιμία |
|---|---|
| Μισθοί και αποδοχές, όπως ήταν στις συλλογικές συμβάσεις της 1ης Μαΐου 1990, και υποτροφίες που πληρώνονται μετά τις 30 Ιουνίου 1990 | 1 προς 1 |
| Συντάξεις που πληρώνονται μετά τις 30 Ιουνίου 1990 | 1 προς 1 |
| Μισθώματα, ενοίκια και άλλες τακτικές πληρωμές (εκτός από τις πληρωμές από ασφάλειες ζωής και ιδιωτικές συντάξεις) | 1 προς 1 |
| Καταθέσεις κατοίκων: γεννημένοι μετά την 1η Ιουλίου 1976, έως 2.000 μάρκα | 1 προς 1 |
| Καταθέσεις κατοίκων: γεννημένοι από 2 Ιουλίου 1931 έως 1 Ιουλίου 1976, έως 4.000 μάρκα | 1 προς 1 |
| Καταθέσεις κατοίκων: γεννημένοι πριν από τις 2 Ιουλίου 1931, έως 6.000 μάρκα | 1 προς 1 |
| Καταθέσεις πάνω από αυτά τα όρια, και καταθέσεις εταιρειών και άλλων φορέων | 2 προς 1 |
| Τα περισσότερα χρέη και απαιτήσεις που υπήρχαν πριν από την 1η Ιουλίου 1990 | 2 προς 1 |
Η ισοτιμία 1 προς 1 σημαίνει ότι 1 μάρκο της Ανατολικής Γερμανίας γίνεται 1 γερμανικό μάρκο. Η ισοτιμία 2 προς 1 σημαίνει ότι 2 μάρκα της Ανατολικής Γερμανίας γίνονται 1 γερμανικό μάρκο. Το όριο της κάθε κατηγορίας το ζητούσε ο ίδιος ο καταθέτης με αίτηση στην τράπεζα, και μπορούσε να το κάνει μόνο μία φορά σε ένα πιστωτικό ίδρυμα.
Υπήρχε και ειδικός κανόνας για καταθέσεις προσώπων και φορέων που είχαν την έδρα ή τη διαμονή τους εκτός Ανατολικής Γερμανίας: αυτές που υπήρχαν στις 31 Δεκεμβρίου 1989 άλλαζαν 2 προς 1 και όσες δημιουργήθηκαν μετά από εκείνη την ημερομηνία 3 προς 1.
Πώς δουλεύει στην πράξη
Ας πούμε ότι κάποιος γεννημένος το 1960 είχε 10.000 μάρκα της Ανατολικής Γερμανίας στην τράπεζα. Το όριο για τη χρονιά γέννησής του ήταν 4.000 μάρκα.
- Τα πρώτα 4.000 μάρκα αλλάζουν 1 προς 1: γίνονται 4.000 γερμανικά μάρκα.
- Τα υπόλοιπα 6.000 αλλάζουν 2 προς 1: 6.000 ÷ 2 = 3.000 γερμανικά μάρκα.
- Σύνολο: 4.000 + 3.000 = 7.000 γερμανικά μάρκα.
Οι ημερομηνίες
- 6 Φεβρουαρίου 1990: ο καγκελάριος Χέλμουτ Κολ προσφέρει νομισματική ένωση στην Ανατολική Γερμανία.
- 18 Μαΐου 1990: υπογράφεται η συνθήκη. Την υπέγραψαν οι υπουργοί Οικονομικών των δύο κρατών, Τέο Βάιγκελ και Βάλτερ Ρόμπεργκ.
- 1 Ιουλίου 1990: η συνθήκη αρχίζει να ισχύει και το γερμανικό μάρκο γίνεται το νόμιμο νόμισμα στην Ανατολική Γερμανία.
- Έως 6 Ιουλίου 1990: οι κάτοικοι έπρεπε να καταθέσουν τα μετρητά τους σε λογαριασμό ή να ζητήσουν τη μετατροπή των καταθέσεών τους. Μετά τη λήξη της προθεσμίας δεν μπορούσαν πια να ζητηθούν τα ποσά που δεν είχαν δηλωθεί. Φυσικά πρόσωπα που δεν είχαν καταφέρει να προλάβουν χωρίς δική τους υπαιτιότητα μπορούσαν να ζητήσουν επαναφορά έως τις 30 Νοεμβρίου 1990.
- 3 Οκτωβρίου 1990: η Ανατολική Γερμανία προσχωρεί στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Οι λογαριασμοί και τα μετρητά
Σύμφωνα με τη Bundesbank, περίπου 24,7 εκατ. λογαριασμοί, για έναν πληθυσμό περίπου 16 εκατ. ανθρώπων, μεταφέρθηκαν στο γερμανικό μάρκο το βράδυ πριν από την 1η Ιουλίου 1990. Η Bundesbank έστειλε στην Ανατολική Γερμανία περίπου 440 εκατ. χαρτονομίσματα και 102 εκατ. κέρματα. Άνοιξε και 15 νέα υποκαταστήματα για να μοιραστούν τα μετρητά.
Τι δεν ξέρουμε
- Τη μέση ισοτιμία. Το παράρτημα δίνει ισοτιμίες ανά κατηγορία. Δεν δίνει έναν γενικό μέσο όρο και δεν υπολογίζουμε δικό μας.
- Το συνολικό ποσό που μετατράπηκε. Δεν το γράφει ούτε το παράρτημα ούτε η σελίδα της Bundesbank που διαβάσαμε.
- Τι έγινε στην οικονομία μετά. Εδώ περιγράφουμε μόνο τους κανόνες μετατροπής όπως γράφτηκαν. Δεν κρίνουμε τα αποτελέσματά τους.
- Τα υπόλοιπα άρθρα του παραρτήματος. Διαβάσαμε τα άρθρα 2 έως 7. Δεν διαβάσαμε τα ειδικά άρθρα για τράπεζες, επιχειρήσεις και εξωτερικό εμπόριο.
Πού το βρίσκω
Gesetze im Internet, «Anlage I zu dem Vertrag über die Schaffung einer Währungs-, Wirtschafts- und Sozialunion», 18 Μαΐου 1990 (BGBl. 1990 II σελ. 537, 548). Bundesbank, «German monetary union: historical background».
Οι πηγές
Όλα προέρχονται από το επίσημο κείμενο του παραρτήματος και από τη Bundesbank. Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης· τα στοιχεία ελέγχθηκαν έναντι των επίσημων σελίδων. Έχει ιστορικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.








