Νομίσματα & ΙσοτιμίεςΟικονομία & νομίσματα

Στις 11 Νοεμβρίου 1944 βγήκε η «νέα δραχμή»: μία ίσον 50 δισεκατομμύρια κατοχικές

Μετά την Κατοχή, ο νόμος 18/1944 έκοψε 50 δισεκατομμύρια από τις κατοχικές δραχμές για να βγει μία νέα. Τα πρώτα χαρτονομίσματα κυκλοφόρησαν στις 11 Νοεμβρίου 1944.

Χαρτονόμισμα 5.000.000 δραχμών της Τράπεζας της Ελλάδος του 1944, με γυναικείο κεφάλι από αρχαίο νόμισμα και πυκνό πλέγμα σχεδίου, σε βιτρίνα μουσείου
Χαρτονόμισμα 5.000.000 δραχμών, 1944, Νομισματικό Μουσείο Αθηνών. Φωτ.: Tilemahos Efthimiadis, CC BY 2.0, Wikimedia Commons · κοπή και αλλαγή μεγέθους

Με μια ματιά

  • Τι έγινε: στις 10 Νοεμβρίου 1944 ο νόμος 18 έβαλε τέλος στις κατοχικές δραχμές και έφτιαξε μια «νέα δραχμή».
  • Η αναλογία: μία μεταπολεμική δραχμή αντιστοιχούσε σε 50 δισεκατομμύρια κατοχικές.
  • Πρώτα χαρτονομίσματα: των 50 και των 100 δραχμών, από τις 11 Νοεμβρίου 1944.
  • Το αποτέλεσμα: η Τράπεζα της Ελλάδος γράφει ότι η νομισματική σταθερότητα δεν επιτεύχθηκε τότε.

Τα στοιχεία είναι από την Τράπεζα της Ελλάδος. Το τελευταίο κατοχικό χαρτονόμισμα, των 100 δισεκατομμυρίων δραχμών, τυπώθηκε στις 5 Νοεμβρίου 1944.

Παράδειγμα με απλά λόγια

Ένα χαρτονόμισμα 100 δισεκατομμυρίων κατοχικών δραχμών.

  • Η μεταρρύθμιση έλεγε: 50 δισεκατομμύρια κατοχικές = 1 νέα δραχμή
  • 100 δισ. ÷ 50 δισ. = 2 (δικός μας υπολογισμός)
  • Το ίδιο χαρτονόμισμα άξιζε λοιπόν 2 νέες δραχμές

Ένα χαρτονόμισμα με 11 μηδενικά έγινε 2 δραχμές.

Φανταστικό παράδειγμα· ν. 18/10.11.1944.

Τι είχε προηγηθεί

Από το 1941 ως το 1944 τυπώθηκαν πολλά χαρτονομίσματα με τεράστιες ονομαστικές αξίες, σε διάφορα λιθογραφεία της χώρας. Ο λόγος, γράφει η Τράπεζα της Ελλάδος, ήταν ο καλπάζων πληθωρισμός. Η ίδια λέει ότι ο κατοχικός υπερπληθωρισμός είχε εκμηδενίσει τις προπολεμικές ονομαστικές αξίες. Το τελευταίο χαρτονόμισμα της σειράς ήταν των 100 δισεκατομμυρίων δραχμών, στις 5 Νοεμβρίου 1944.

Τι ορίστηκε το 1944

  • 10 Νοεμβρίου 1944: ο νόμος 18 εισάγει την πρώτη νομισματική μεταρρύθμιση. Μία μεταπολεμική δραχμή ισοδυναμεί με 50 δισεκατομμύρια κατοχικές.
  • 11 Νοεμβρίου 1944: κυκλοφορούν τα πρώτα μεταπολεμικά τραπεζογραμμάτια, των 50 και των 100 δραχμών.

Πριν από αυτά, στις 19 Οκτωβρίου 1944, ο Ξενοφών Ζολώτας είχε διοριστεί Συνδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος. Σε υπόμνημα της 1ης Νοεμβρίου 1944 προς τους αρμόδιους υπουργούς έκανε προτάσεις για την ποσότητα του νέου χρήματος.

Τι έγινε μετά

Η Τράπεζα της Ελλάδος γράφει ότι η νομισματική σταθερότητα δεν επιτεύχθηκε. Δεν πληρώθηκε καμία από τις αναγκαίες προϋποθέσεις. Ο Ζολώτας αποχώρησε από τη συνδιοίκηση της Τράπεζας στις 8 Ιανουαρίου 1945. Το 1946 ιδρύθηκε η Νομισματική Επιτροπή.

Τι δεν ξέρουμε

  • Πόσα χαρτονομίσματα κυκλοφόρησαν. Οι σελίδες που διαβάσαμε δεν δίνουν ποσότητες.
  • Πόσο ανέβηκαν οι τιμές μετά τη μεταρρύθμιση. Δεν βρήκαμε νούμερα στις πηγές αυτές, οπότε δεν γράφουμε.
  • Τι έγινε στις επόμενες προσπάθειες σταθεροποίησης. Οι πηγές αυτές δεν τις περιγράφουν, γι’ αυτό δεν τις αναφέρουμε.

Πού το βρίσκω

Τράπεζα της Ελλάδος, «Ιστορία της δραχμής», σελίδα «Τραπεζογραμμάτια δραχμών», ενότητα 1940–44. Για τον Ζολώτα: ομιλία της Τράπεζας για το έργο του ως Διοικητή.

Οι πηγές

Όλα προέρχονται από σελίδες της Τράπεζας της Ελλάδος. Το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης· οι ημερομηνίες και οι αριθμοί ελέγχθηκαν έναντι των πηγών. Οι ερμηνείες είναι δικές μας.

Ιστορικό και εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Δεν αποτελεί επενδυτική ή χρηματοοικονομική συμβουλή.

Στην έρευνα και τη συγγραφή χρησιμοποιήθηκε βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.